11 Ocak 2008 Cuma

Enstantane + Diyafram + ISO = Pozlama Değeri

Bir fotoğraf çekiminde ana unsur olan Enstantane - Diyafram - ISO üçgenini gördük. Dikkat etmişseniz, her üç değerde fotoğrafta sensörün aldığı ışık miktarını ve dolayısı ile fotoğrafın açıklık-koyuluk renk ilişkilerini etkilemektedir. Filmli makinelerde ISO değeri, takılan filmin kimyası ile alakalıdır, mesela ışık emisyon şiddeti gibi düşünebiliriz. Esas olarak, enstantane, diyafram ve ISO üçlüsü bir fotoğrafın pozlamasını belirler. Pozlamayı da koyuluk-açıklık ilişkisi olarak açıklayabiliriz. Pozlama ölçüsü olarak pozlama değeri isimli terimi kullanalım (ingilizcesi Exposure Value, yani EV). Normal pozlanmış bir fotoğrafta pozlama değeri 0 (sıfır), fazla pozlanmış aydınlık bir fotoğrafta + yani sıfırın üstünde ve az pozlanmış karanlık bir fotoğrafta - yani sıfırın altında bir değer alır. Genel olarak makinelerde pozlama değeri +2 ile -2 arasında, 1/3' lük basamaklar ile gösterilir. Yani -2, -1 2/3, -1 1/3, -1, -2/3, -1/3, 0, 1/3, 2/3, 1, 1 1/3, 1 2/3, 2 gibi. Fotoğraf daha aydınlık çıktıkça pozlama değeri +2, daha karanlık çıktıkça pozlama değeri -2' ye yaklaşır.

Tüm dijital makineler, üzerlerinde Auto ayar programı bulundururlar. Otomatik modda çekim yaparken biz sadece deklanşöre basarak fotoğrafımızı çekeriz. Bu modda pozlama parametreleri olan enstantane, diyafram ve ISO değerleri makine tarafından otomatik belirlenir. Ancak bazı makinelerde bu üç parametreden en az birini belirleyebileceğimiz Av ve Tv, her üçünü de belirleyebileceğimiz M modları bulunur. Kullanıcıya esneklik sunan Av, Tv ve M modları daha sonra detaylı anlatılacakken, şu anda otomatik modda neler oluyor ona bakmakta fayda var.

Makinemizi Auto moduna yani otomatik moda aldık. Objemizi kadrajladık. Ardından deklanşöre yarım bastık. Makine objemizin uzaklığına göre otomatik olarak odaklama işlemini gerçekleştirdi. Ve aynı anda işlemcisi vasıtası ile etraftaki ışık durumuna bakarak enstantane (bundan sonra s ile ifade edilecek), diyafram (bundan sonra f ile ifade edilecek) ve ISO değerlerini belirledi. Bu değerler ekranda gözükebilmekte ve kullanıcıyı bilgilendirmektedir. Normal bir çekim işleminde makine bu değerleri pozlamayı sıfır olacak şekilde tespit etti. Örneğin bizim çekimimizde s=1/500, f/5.6 ve ISO 100 olsun (makine tarafından Ev = 0' ı sağlayan değerler). Çekim işlemini tamamladık. Ancak makinenin LCD ekranından kontrol ettiğimizde sonuçtan memnun kalmadık, keşke az daha açık, aydınlık bir fotoğraf olsaydı dedik. O zaman ne yapmamız gerekli? Zira makinemiz otomatik modda ve aynı kadrajı, aynı ışık koşulunda yeniden çekersek, pozlamayı sıfır alabilmek için aynı değerleri yeniden tespit edecek. Bu durumda makinemize ne yapması gerektiğini pozlama telafisi ile anlatıyoruz. EV değeri olarak +1/3 girdiğimizi düşünelim. Bu durumda makine, çekim sonucunda poz değerini 0 değilde, +1/3 yani biraz daha aydınlık yapmak isteyecektir. Bunun sonucu olarak s süresini uzattığını ve içeri 2 kat daha fazla ışık alabilmek amacı ile yeni değerleri s=1/250, f/5.6 ve ISO 100 bulduğunu düşünelim (makine normalde uygun gördüğü değer ile oynar, değişiklik yapar). Artık fotoğrafımız daha aydınlık. Aynı durumu pozlama telafisi kullanarak ve poz kısarak ters yönde uygulayabiliriz. Makineler çok profesyonel olmadıkça, genelde +2 ila -2 arasında 1/3' lük basamaklar ile poz telafisi yapmamıza olanak verirler.

Yukarıdaki fotoğraflar örnekler teşkil etmesi açısından, sırası ile, 0 (sıfır), +2/3 ve -1 pozlama telafisi ile çekilmiştir (makinemde auto modda pozlama telafisi bulamadığım için Av modunda çektim, sanırım manuel ayarların olmasından olsa gerek)

Hiç yorum yok: